Nộp đơn ly hôn ở Hà Nội tại Tòa án nào?

Đơn ly hôn ở Hà Nội, kể cả có yếu tố nước ngoài, nộp tại Tòa án nhân dân khu vực: nơi vợ hoặc chồng cư trú, làm việc nếu thuận tình; nơi bị đơn cư trú, làm việc nếu một bên yêu cầu, trừ khi hai bên thỏa thuận bằng văn bản hoặc luật cho nguyên đơn lựa chọn.

Căn cứ pháp lý

Tòa án cấp nào giải quyết ly hôn ở Hà Nội?

Từ ngày 01/7/2025, đơn ly hôn ở Hà Nội nộp tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền theo lãnh thổ. Tòa án nhân dân được tổ chức theo mô hình ba cấp: Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực, thay cho mô hình bốn cấp trước đây (Luật Tổ chức Tòa án nhân dân số 34/2024/QH15, sửa đổi bởi Luật số 81/2025/QH15).

• Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm tranh chấp, yêu cầu về hôn nhân và gia đình (Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13, sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15), qua Tòa Gia đình và người chưa thành niên (khoản 4 Điều 36).
• Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội giải quyết phúc thẩm khi bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật bị kháng cáo, kháng nghị (khoản 1 Điều 37). Riêng quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự có hiệu lực pháp luật ngay và không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm (khoản 1 Điều 213).
• Hà Nội có 12 Tòa án nhân dân khu vực, từ Tòa án nhân dân khu vực 1 – Hà Nội đến Tòa án nhân dân khu vực 12 – Hà Nội.

Phạm vi lãnh thổ của mỗi Tòa án tương ứng với các phường, xã ghi trong Phụ lục Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 (khoản 1 Điều 4); phạm vi riêng tại khoản 2, khoản 3 Điều 4 chỉ dành cho phá sản, sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ. Nếu bị đơn (người bị khởi kiện) cư trú, làm việc ở tỉnh, thành phố khác thì đơn ly hôn theo yêu cầu của một bên, theo nguyên tắc chung, nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi đó.

Thuận tình ly hôn và ly hôn theo yêu cầu của một bên khác nhau thế nào?

Khác biệt là hai bên đã cùng muốn ly hôn và thỏa thuận được về con, tài sản hay chưa.

• Thuận tình ly hôn. Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13, tóm tắt nội dung: Tòa án công nhận thuận tình ly hôn khi hai bên thật sự tự nguyện và đã thỏa thuận về tài sản, con, bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con. Khoản 1 Điều 3 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP coi trường hợp một bên khởi kiện, bên kia đồng ý ly hôn và đồng ý các thỏa thuận cũng là cùng yêu cầu ly hôn.
• Ly hôn theo yêu cầu của một bên. Khoản 1 Điều 56, tóm tắt nội dung: hòa giải tại Tòa án không thành, Tòa án cho ly hôn nếu có căn cứ về bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ vợ chồng làm hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Bảng 1. So sánh hai cách ly hôn (Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13, tóm tắt nội dung)

Quan hệ hôn nhân chấm dứt kể từ ngày bản án, quyết định ly hôn có hiệu lực pháp luật (khoản 1 Điều 57 Luật Hôn nhân và gia đình).

Làm sao biết phường, xã của mình thuộc Tòa án nhân dân khu vực nào?

Quý khách xác định phường, xã nơi người làm căn cứ đang cư trú, làm việc, rồi tra Phụ lục Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15.

1. Người làm căn cứ: thuận tình ly hôn chọn vợ hoặc chồng; ly hôn theo yêu cầu của một bên là bị đơn, trừ khi hai bên thỏa thuận bằng văn bản chọn Tòa án nơi nguyên đơn (người khởi kiện) cư trú, làm việc (điểm b khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13) hoặc nguyên đơn được lựa chọn theo khoản 1 Điều 40.
2. Nơi cư trú hiện tại: gồm nơi thường trú, nơi tạm trú; không xác định được hai nơi này thì là nơi ở hiện tại (khoản 1, khoản 2 Điều 11 Luật Cư trú số 68/2020/QH14).
3. Tên phường, xã mới: từ ngày 01/7/2025, Hà Nội có 126 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 51 phường và 75 xã (Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15). Địa chỉ theo quận, huyện cũ cần đổi sang phường, xã tương ứng.
4. Tra Phụ lục: tìm tên phường, xã trong mục thành phố Hà Nội của Phụ lục (Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15, sửa đổi bởi Nghị quyết số 04/2026/UBTVQH16).
5. Kiểm tra trụ sở: địa điểm trụ sở do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao quyết định (khoản 4 Điều 4), nên kiểm tra trước khi đến.

Đơn khởi kiện gửi nhầm Tòa án được chuyển cho Tòa án có thẩm quyền (điểm c khoản 3 Điều 191 Bộ luật Tố tụng dân sự), nên mất thêm thời gian.

Tình huống giả định. Chị A tạm trú tại một phường; chồng chị, anh B, cư trú tại một xã thuộc Tòa án nhân dân khu vực khác. Nếu thuận tình ly hôn, hai người có thể nộp đơn tại Tòa án phụ trách phường của chị A. Nếu chỉ chị A muốn ly hôn, đơn nộp tại Tòa án phụ trách xã của anh B, trừ khi hai người thỏa thuận bằng văn bản chọn Tòa án nơi chị A cư trú.

Bị đơn không rõ địa chỉ hoặc ở nước ngoài thì nộp đơn ở đâu?

Trong hai trường hợp này, nguyên đơn được chọn Tòa án (khoản 1 Điều 40 Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13):

• Không biết nơi cư trú, làm việc của bị đơn: nộp tại Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc cuối cùng hoặc nơi bị đơn có tài sản (điểm a).
• Bị đơn không có nơi cư trú, làm việc ở Việt Nam: nộp tại Tòa án nơi nguyên đơn cư trú, làm việc (điểm c).

Không biết nơi ở của vợ, chồng khác với trường hợp người đó đã bị Tòa án tuyên bố mất tích. Khi vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn, Tòa án giải quyết cho ly hôn (khoản 2 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình).

Ly hôn có yếu tố nước ngoài nộp ở Tòa án nào?

Vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài cũng do Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm; Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự sau sửa đổi chỉ loại trừ yêu cầu hủy, đăng ký phán quyết trọng tài. Tòa án cụ thể được xác định theo Chương III của Bộ luật (khoản 2 Điều 469), tức theo Điều 39, Điều 40 nêu trên.

• Tòa án Việt Nam có thẩm quyền khi nguyên đơn hoặc bị đơn là công dân Việt Nam, hoặc các đương sự là người nước ngoài cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài tại Việt Nam (điểm d khoản 1 Điều 469).
• Vụ án ly hôn giữa công dân Việt Nam với công dân nước ngoài hoặc người không quốc tịch thuộc thẩm quyền riêng biệt của Tòa án Việt Nam nếu cả hai vợ chồng cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài ở Việt Nam (điểm b khoản 1 Điều 470).
• Pháp luật áp dụng xác định theo Điều 127 Luật Hôn nhân và gia đình, tùy nơi thường trú của vợ chồng; bất động sản ở nước ngoài theo pháp luật nước nơi có bất động sản.

Tòa án công nhận giấy tờ do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền nước ngoài lập, cấp, xác nhận khi đã hợp pháp hóa lãnh sự hoặc được miễn hợp pháp hóa lãnh sự (khoản 1 Điều 478 Bộ luật Tố tụng dân sự). Từ ngày 11/9/2026, giấy tờ công của Quốc gia thành viên Công ước Apostille có quan hệ áp dụng với Việt Nam, đã được cấp chứng nhận Apostille, được miễn hợp pháp hóa lãnh sự (khoản 2 Điều 25 Nghị định số 293/2026/NĐ-CP), trừ các trường hợp bị từ chối tiếp nhận tại Điều 26. Giấy tờ không lập bằng tiếng Việt phải được dịch ra tiếng Việt; bản dịch phải được công chứng hoặc chứng thực theo pháp luật Việt Nam, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác (khoản 1 Điều 27).

Giấy tờ của quốc gia không phải thành viên Công ước được hợp pháp hóa lãnh sự (điểm b khoản 3 Điều 5 Nghị định số 293/2026/NĐ-CP), trừ khi điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định đơn giản hơn hoặc miễn chứng nhận (điểm c khoản 3 Điều 5).

Người chồng bị hạn chế quyền yêu cầu ly hôn khi nào?

Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi (khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13). Người vợ không bị hạn chế này (khoản 1 Điều 51).

Điều 2 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP, tóm tắt nội dung:

• "Sinh con" gồm cả trường hợp vợ sinh con nhưng không nuôi con, con chết khi dưới 12 tháng tuổi, hoặc vợ có thai từ 22 tuần tuổi trở lên phải đình chỉ thai nghén; hạn chế kéo dài dưới 12 tháng kể từ ngày sinh con hoặc đình chỉ thai nghén.
• Hạn chế áp dụng không phân biệt vợ có thai, sinh con với ai; với con dưới 12 tháng tuổi, không phân biệt con đẻ, con nuôi.

Tòa án hòa giải thế nào trước khi giải quyết ly hôn?

Sau khi thụ lý đơn, Tòa án hòa giải theo pháp luật tố tụng dân sự (Điều 54 Luật Hôn nhân và gia đình). Trước đó còn có hòa giải ở cơ sở, được Luật khuyến khích (Điều 52), và hòa giải, đối thoại tại Tòa án.

Trong 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn, Tòa án thông báo bằng văn bản về quyền lựa chọn hòa giải, đối thoại và Hòa giải viên (khoản 3 Điều 16 Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án số 58/2020/QH14), trừ các trường hợp tại khoản 1, 2, 4, 6 và 7 Điều 19, như một bên vợ hoặc chồng là người mất năng lực hành vi dân sự. Một trong các bên đề nghị không tiến hành thì không hòa giải, đối thoại theo Luật này (khoản 5 Điều 19).

• Thuận tình ly hôn: Thẩm phán hòa giải để vợ chồng đoàn tụ (khoản 2 Điều 397 Bộ luật Tố tụng dân sự); không đoàn tụ mà đủ điều kiện thì công nhận thuận tình ly hôn (khoản 4), không thỏa thuận được về tài sản hoặc con thì thụ lý thành vụ án (khoản 5).
• Vụ án ly hôn: hòa giải thành, hết 07 ngày kể từ ngày lập biên bản mà không đương sự nào thay đổi ý kiến, Thẩm phán ra quyết định công nhận sự thỏa thuận (khoản 1 Điều 212). Bị đơn được triệu tập hợp lệ lần thứ hai vẫn cố tình vắng mặt thì không hòa giải được (khoản 1 Điều 207).

Đương sự không được ủy quyền cho người khác tham gia tố tụng ly hôn thay mình (khoản 4 Điều 85); luật sư tham gia với tư cách người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Riêng trường hợp cha, mẹ, người thân thích khác yêu cầu ly hôn theo khoản 2 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình thì họ là người đại diện (khoản 4 Điều 85).

Hồ sơ nộp đơn ly hôn thường gồm những gì?

Hồ sơ gồm đơn (nội dung theo khoản 4 Điều 189 hoặc khoản 2 Điều 362 Bộ luật Tố tụng dân sự) và tài liệu, chứng cứ kèm theo; đơn thuận tình ly hôn kèm tài liệu chứng minh thỏa thuận có căn cứ, hợp pháp (Điều 396).

Bảng 2. Giấy tờ thường cần khi nộp đơn ly hôn (danh mục tham khảo)

Thiếu tài liệu vì lý do khách quan thì nộp tài liệu hiện có và bổ sung theo yêu cầu của Tòa án (khoản 5 Điều 189).

Đơn nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án, nếu có (khoản 1 Điều 190); Nghị quyết số 01/2026/NQ-HĐTP (hiệu lực từ 01/3/2026) hướng dẫn gửi đơn, nộp tạm ứng án phí, lệ phí trên môi trường số.

Án phí, lệ phí ly hôn là bao nhiêu và ai phải nộp?

Lệ phí yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn và án phí sơ thẩm vụ án ly hôn không có tranh chấp về tài sản đều là 300.000 đồng; nếu có tranh chấp về chia tài sản chung, các bên còn chịu án phí theo giá trị phần tài sản mỗi người được chia. Mức thu và người chịu theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, còn hiệu lực tại ngày 22/10/2026.

Bảng 3. Án phí, lệ phí sơ thẩm khi ly hôn (Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, tóm tắt nội dung)

Mức tạm ứng án phí trong vụ án không có giá ngạch bằng mức án phí không có giá ngạch; trong vụ án có giá ngạch, bằng 50% mức án phí có giá ngạch mà Tòa án dự tính theo giá trị tài sản có tranh chấp, nhưng không thấp hơn mức án phí không có giá ngạch (khoản 2 Điều 7).

Người yêu cầu không nộp lệ phí đúng hạn thì Tòa án trả lại đơn yêu cầu, trừ trường hợp được miễn, không phải nộp lệ phí hoặc chậm nộp vì sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan (điểm đ khoản 1 Điều 364 Bộ luật Tố tụng dân sự). Với vụ án, Thẩm phán thụ lý khi người khởi kiện nộp biên lai tạm ứng án phí (khoản 3 Điều 195).

Nhóm dịch vụ liên quan: Hôn nhân và gia đình →

Bài viết liên quan

• Chia thừa kế khi không có di chúc: ai được hưởng, thời hiệu và thủ tục thế nào?
• Thu hồi nợ đúng pháp luật gồm những bước nào?